Isı pay ölçer mi, ısı sayacı mı? Sayaç türleri ve okuma yolları

Isı pay ölçer: radyatör başına bir cihaz

Çok kolonlu (dikey) tesisatlarda her radyatörün önünden ayrı bir boru geçer ve dairenin tüketimi tek noktadan ölçülemez. Bu binalarda her radyatöre bir ısı pay ölçer takılır. Cihaz radyatör yüzeyi ile oda sıcaklığı arasındaki farkı izler ve “pay” adı verilen birimleri sayar; dairenin tüketimi, dairedeki bütün pay ölçerlerin toplamıdır. Radyatörün tipine ve gücüne göre cihaz ayarlanır; bu yüzden montaj kadar ayar da önemlidir.

Isı sayacı (kalorimetre): daire girişinde tek nokta

Kollektörlü (tek kolonlu) tesisatlarda dairenin bütün radyatörleri tek gidiş-dönüş hattından beslenir. Bu hatta takılan ısı sayacı geçen suyun debisini ve gidiş-dönüş sıcaklık farkını ölçer, tüketimi doğrudan kWh olarak verir. Pay ölçere göre daha az cihaz, daha okunaklı bir sayı.

Isı sayacı bir ölçü aletidir ve periyodik muayeneye tabidir: ölçü ve ölçü aletleri mevzuatı gereği üretim tarihinden itibaren beş yılda bir muayene edilmesi gerekir. Süresi dolmuş bir sayacın ölçümü mevzuat açısından tartışmalı hâle gelir; VofGo süresi dolan sayaçları listeler ve bildirgede uyarır.

Sıcak su ve soğuk su sayaçları

Merkezi sıcak su varsa daire girişine bir sıcak su sayacı takılır; metreküp sayar. Sıcak su gideri bu hacme göre paylaşılır, içindeki soğuk suyun şebeke bedeli de aynı hacimden hesaplanır. Soğuk su, gri su, elektrik ve doğalgaz sayaçları da aynı dönemde okunup ilgili kalemlere dağıtılabilir.

Okuma yolları: dört yol, tek tablo

Cihaz hangi yolla haberleşiyorsa okuma o yoldan yapılır; hepsi aynı dönem tablosuna düşer.

• RF (radyo, wM-Bus): okuyucu binanın koridorunda dolaşır, cihazlar belirli aralıklarla yayın yapar; daireye girmeden okunur.
• M-Bus (kablolu): sayaçlar bir veri hattına bağlıdır; hat bir dönüştürücü üzerinden bilgisayar ya da telefondan sorgulanır.
• GSM modem: bloğun M-Bus hattına bağlı bir modem sayaçları belirlenen saatlerde kendisi okur ve sunucuya gönderir; sahaya gitmeden uzaktan okuma.
• Sahada: Android telefon ya da Windows bilgisayarla blok blok okuma; çevrimdışı kuyruk sinyal yokken de çalışır, bağlantı gelince gönderir.

Arıza, pil ve okunamayan sayaç

Pil ömrü dolan, haberleşme modülü bozulan ya da fiziksel hasar gören sayaç arızalı işaretlenir; o dönem okuması ölçüm sayılmaz ve daireye emsal tüketim atanır. Önemli ayrım: sayaç saymaya devam ediyor mu? Yalnızca haberleşmesi bozuksa kaçan tüketim sonraki okumada görünür ve emsal borç olarak yazılır; sayaç tamamen ölmüşse kaçan hacim bir daha görünmez, borç yazılmaz — yoksa sakinden iki kez tahsil edilir.

Sık sorulanlar

İlgili yazılar