Rehber
Isı gider paylaşımı nasıl hesaplanır? %70/%30 kuralı, örnekle
Yönetmeliğin formülü kısa: ısıtma giderinin %70’i ölçülen tüketime, %30’u bağımsız bölüm alanına göre dağıtılır. Kısa ama tuzakları çok — komşusundan ısı çeken daire, arızalı sayaç, sıcak suyun yakıt payı. Bu yazı formülü dört daireli bir örnek blokta uçtan uca uygular.
Yayın:
1. Dönemin toplam gideri (M)
Başlangıç noktası bloğun dönemlik ısıtma gideridir: yakıt faturası artı varsa kazan dairesinin işletme giderleri. Sıcak su aynı kazandan üretiliyorsa, sıcak suya giden yakıt payı önce bu tutardan düşülür (aşağıda 5. adım); geriye kalan ısıtmaya dağıtılır.
2. Tüketim payı (%70) ve sabit pay (%30)
Dairenin tüketim payı: 0,70 × M × (dairenin tüketimi ÷ bloğun toplam tüketimi). Sabit payı: 0,30 × M × (dairenin net ısıtılan alanı ÷ bloğun toplam alanı). Dairenin ısıtma bedeli ikisinin toplamıdır.
Örnek: dört daireli bir blokta M = 10.000 TL olsun. Tüketimler 100, 200, 300 ve 400 kWh (toplam 1.000 kWh); alanlar 100, 100, 150 ve 150 m² (toplam 500 m²).
- Daire 1: tüketim payı 7.000 × 100/1.000 = 700 TL, sabit pay 3.000 × 100/500 = 600 TL → 1.300 TL
- Daire 2: 1.400 + 600 = 2.000 TL
- Daire 3: 2.100 + 900 = 3.000 TL
- Daire 4: 2.800 + 900 = 3.700 TL
- Toplam 10.000 TL — fatura ne eksik ne fazla dağıtıldı.
Kuruş artıkları: paylar kuruşa yuvarlanırken toplam faturayı asla aşmaz; VofGo aşağı yuvarlayıp kalanı en büyük artıklara dağıtır.
3. 15°C kuralı: komşudan ısı çeken daire
Radyatörlerini kapatan daire duvarlarından komşularının ısısıyla ısınır ve tüketimi olduğundan az görünür. Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2’si buna karşı bir taban koyar: dairenin metrekare başına tüketimi, bölge ve aya göre belirlenen bir eşiğin altındaysa, tüketim o eşikle çarpılan alana yükseltilir. Eşiğin katsayıları Ek-3’teki derece-gün bölgelerinden gelir; il hangi bölgedeyse o katsayı kullanılır.
Kural blok bazında açılıp kapatılabilir; açıksa her dönem otomatik uygulanır ve düzeltilen tüketim bildirgede ölçülenden ayrı yazar.
4. Arızalı ya da okunamayan sayaç: emsal
Sayaç arızalıysa okuması ölçüm sayılmaz — sıfır olsun olmasın. Daireye bloktaki sağlam ve tüketimi olan dairelerin metrekare başına ortalaması (ya da yönetimin seçimine göre en düşük / en yüksek değeri) kendi alanıyla çarpılarak emsal tüketim atanır. Arızalı daireler kıyas havuzuna girmez; yoksa bir tahmin bir sonraki tahminin ölçüsü olur.
Emsal bir borç kaydıdır: sayaç sonra okununca biriken hacim iki dönemi birden gösterir, emsalle zaten ödenen kısım ölçülenden düşülür. Böylece aynı metreküp iki kez ödenmez.
5. Sıcak su: yalnızca tüketime göre
Yönetmeliğin 8. maddesi sıcak suyu ısıtmadan ayırır: sıhhi sıcak su gideri kullanıcıların ölçülen sıcak su tüketimine göre paylaştırılır. Metrekare terimi yoktur, %70/%30 ayrımı yoktur.
Sıcak su ayrı bir kazandan üretiliyorsa faturası doğrudan tüketime bölünür. Aynı kazandan üretiliyorsa önce sıcak suya giden yakıt miktarı hesaplanır: tüketilen hacim, suyun ısıtıldığı sıcaklık farkı, ısı kaybı katsayısı (yönetmelikte 1,20) ve yakıtın alt ısıl değerinden. Bu miktar yakıt birim fiyatıyla çarpılıp sıcak su gideri bulunur; ısıtmaya kalan tutar da bu kadar azalır.
Sık yapılan hata: yakıt faturasının tamamını ısıtmaya dağıtıp sıcak suyu ayrıca eklemek. Aynı gaz iki kez tahsil edilmiş olur.
6. Ortak alanlar ve hizmet bedeli
Yönetim odası, kapıcı dairesi gibi sayaçlı ortak alanların payı bağımsız bölümlere yansıtılır ve bildirgede ayrı satır olarak görünür. Ölçüm şirketinin okuma ve paylaşım hizmet bedeli de ayrı bir satırdır; ısıtma tutarının içine gömülmez.
Sık sorulanlar
Hiç ısıtmadığım hâlde neden ödüyorum?
İki sebeple: ısıtma giderinin %30’u alana göre dağıtılan sabit paydır ve kapalı radyatörle de ödenir; ayrıca 15°C kuralı açıksa komşudan ısı çeken dairenin tüketimi bölgesel bir taban değere yükseltilir.
%70/%30 oranı değiştirilebilir mi?
Yönetmeliğin esas aldığı oran %70 tüketim, %30 alandır. Kat malikleri kurulunun bloğu için uyguladığı farklı bir oran varsa VofGo bunu blok ayarı olarak tanımlar; oran kodda sabit değildir.
Sıcak suda metrekare payı var mı?
Hayır. Sıhhi sıcak su gideri yalnızca ölçülen sıcak su tüketimine göre paylaştırılır; alan hesaba girmez.
Emsal verilen daire sonra fazla ödemiş olmaz mı?
Olmaz; emsal deftere borç olarak yazılır. Sayaç tekrar okunduğunda biriken tüketimden emsalle ödenen kısım düşülür ve bildirgede “önceki dönemin emsali ölçülenden düşüldü” satırı görünür.
İlgili yazılar
Isı gider paylaşımı nedir, kimler için zorunludur?
Isı gider paylaşımı nedir, hangi binalarda zorunludur, hangi kanun ve yönetmeliğe dayanır, dönem nasıl işler? Merkezi ısıtmalı binalar için sade bir rehber.
RehberIsı pay ölçer mi, ısı sayacı mı? Sayaç türleri ve okuma yolları
Isı pay ölçer ile ısı sayacı (kalorimetre) farkı, sıcak su sayacı, RF / M-Bus / GSM ile uzaktan okuma, periyodik muayene ve arıza: merkezi ısıtma için cihaz rehberi.
RehberIsı gider bildirgesi nasıl okunur? Satır satır açıklama
Isıtma tüketim payı, sabit pay, sıcak su ve şebeke bedeli, ortak alan payı, hizmet bedeli, emsal ve mahsup satırları ne anlama gelir? Sakinler için satır satır rehber.